Part I: The Mighty Guy of UP Ibalon

by

Apolonio (Mighty) Baylon carries different tags like admirable multicolored feathered ribbons on his sleeves. Many call him the “father of UP Ibalon.” Some think he is the “Yoda of the Bicol group in Diliman.” Others assume him to be the “college day’s vessel of poignant memories,” and another the “merchant of friendship and goodwill.”

Once the indefatigable leader of Bicolano students, the mighty “idealist-CEO-enforcer” from Guinobatan, Albay takes real life head-on. In a two-part interview, more than 30 years after UP, here he is—cogently enlightening, down-to-earth, and thought-provoking.

Sabi ninda, ika da’a an “Ama kan Ibalon.” Ano an si’mong komentaryo?-Magayon dangogon. Maski bako lang ako an founder ta 20 man kita kaidto (o 24 ngani ta me nagtarabang na invitees na dai nag-member arog ki Dr. Jean Cortes o naghale like Prof. Egay Rosero.)

Baka dakula man su naging papel ko in setting the vision, setting the tone and the oplan/concept on how to establish UP Ibalon amidst a very difficult situation. Kadto dae baga mai-deklara tulos ang threats hale sa ibang grupo.

Mga siisay kadto saimo an nakatabang sa pagpundar kan Ibalon?
-An sarong leader siguro tata’o man magpalataw kan maitatabang kan iba. I recall the admirable contributions of the likes of Nestor Raneses and Steve David. The original members had their valuable inputs. And so was the support of the Molave Kurahaw. Si Grace Princesa-Escalante, pasalamat ako sa mga tabang satuya, an Mata Hari kan panahon.

I also want to recognize the subsequent contributions of Dr. Yasmin Paje-Banzon in normalizing relations with Alpha Phi Beta (APB.) Her effort eliminated the threat of another group, assuring us that there’ll be no other varsitarian except UP Ibalon.

Mac Pavia was helpful in defining relations between the politicals and the non-politicals. He was partly responsible for fostering the goodwill and friendship which brought unity to all the personalities in the group.

Sa mati mo, sobra daw su panahon mo na tina’o sa UP Ibalon?
-Dae. Pero iguang nagsasabi na sobra-sobra da’a an itinao ko. Dae ko aram kun ano an tama. But history spoke later ta in later years whenever I’m recognized for my role in the group, namamate ko an trust, respect, and love na itinatao sako kan meimbros lalo su mga naka-iba ko sa UP.

An confirmasyon kaini iyo su pag-aasikaso ninda sakuya whenever may problema ako sa health. Nagiging mover pa man guiraray ako maski mayo akong gayong resources. An puhunan ko lang: naipundar ko an tiwala sagkod respeto. Nakua ko siguro ini, hale sa pagta’o ko nin oras para pakusugon an pag-aramigo sa grupo.

Ngonian yaon kana sa cuidad de Davao, may pagbag’o an hiling mo sa grupo?
-Sa pagrayo ko sa Bicol, lalo kong na-appreciate an UP Ibalon.

Dae ka man napupung’aw, harayo kana sa lugar na si’mong guinikanan?
-I miss Bicol terribly. You can only understand this if you know my history. I was denied normal freedom of movement or travel. Nag-iwas ako kan yaon ako sa lugar na yan.

Living in other places made me feel like an exile. Kun saen naghaloy nag-grabe su longing ko sa satuyang native place, tongue and taste. Not hearing our language for a long time, any spoken Bicol feels like music to my ears. Pag nasa Bicol nahanap tulos ako nin Bicol na kakanon.

Yaon pa su copya mo kan constitution ta? Ano, iguang kaipuhan bag-o’hon duman?
-I think may copya ako kan iba’t ibang constitutions kan Ibalon alumni. After all these years kan pagtabang sa Ibalon, I realized an magic sa pagbuhay nin grupo dae masusumpungan sa constitution. Nasa vision yan, nasa mga tawong nagpapadalagan.

Hil’nga an chapter sa Naga. Nadalagan baga maski kadaklan dae man nahiling na constitution. Uyogon mo, mayo nganing regular set of officers may naguiguinibo sinda. The constitution is secondary. Padalaganon ta na ngona an pag-iriba.

Ano an prosopuesto mo para abuton su mga Ibalonians na dae pa nakakabalik sa grupo?
-Primero, kaipuhan ta an marhay na database. Natapos ko na su sa generasyon ta pero kulang kitat duman su mga masuronod. Segundo, kaipuhan na mag-assign nin mga respetadong personas na ma-reach out duman sa mga mayo.

Importatent ibalik su dating pag-aramigo, recuerdos, pagka-buronyog, dangan, siempre—an interes sa organisasyon. An pag-kaigwang mga proyecto arog kan naguinibo na Butch Robredo, Dr. Andy Gimpaya, Ann Mariano, Alaine Alberto, Dr. Eden B. Fernando atbp.(halawig an lista) an makakatabang makaburunyog satuya.

Iguang mga Ibalon na yaon sa Diliman nag-aadal pa, ano an dapat guibohon para sainda?
-Complikadong hapot. I-reserve ko na lang an pagsimbag digdi. This is a weighty and controversial topic. Although nasabi ko ki Butch Robredo minsan na we can act like a donor agency. Aram ta man na nata’o lang an donor agency kun gusto—if someone is deemed worthy to be given assistance. Sabi ko okey lang na mapa-rani an mga jovenes kan UP, para madangog man ninda an senior members.

Igua kang gustong ipa-abot sa mga jovenes?
Kaipuhan ma-araman ninda na bakong totoo an naglalakaw na kaputikan—idtong pigsarabi na an Ibalon da’a “po’on-sa-po’on ay political organization.” Iyo ini an saro sa mga razon kun ta’daw nagka-igua kita nin ibang provincial Bicol orgs.

Sa UP, ano an pinakadefisil mong inaguihan?
-Maski bright ka, dae mo puwedeng biruin an academics sa UP. Madali lang ang ma-cinco. An mga teachers duman sanay na sa pagbaragsak nin estudyante. Hard if one is a student leader. (to be continued…) =0=

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: